De kinderen en tieners van tegenwoordig worden ook wel de Millennials genoemd. En als ik naar mijn eigen kinderen kijk, snap ik waarom we niet alles meer kunnen “houden zoals het was”. Zij zijn de generatie die volledig opgroeit in een tijd waarin digitale communicatie heel gewoon is. In de opvoeding en in het onderwijs ligt er daarom een grote uitdaging: aan de slag met de 21st Century skills ofwel de 21e eeuwse vaardigheden!

Zelfregulering

Het nieuwe model van de 21e eeuwse vaardigheden bestaat uit 11 vaardigheden die leerlingen nodig hebben om te functioneren in de maatschappij van de toekomst. Een van deze 11 vaardigheden is de competentie ‘zelfregulering‘. Om te zorgen dat het geen ’24/7 (s)kills’ gaat worden, vind ik deze competentie een van de meest fundamentele! Want wanneer je je aandacht niet kunt richten, je niet kunt concentreren, hoe kun je dan nieuwe dingen leren en onthouden?

‘Aandachtspier‘

‘Aandacht’ is natuurlijk geen echte spier. Maar als metafoor kan deze wel heel goed duidelijk maken dat je aandacht kunt trainen, net zoals je spieren kunt trainen en sterker maken. Onze ‘aandachtspier’ heeft zijn grenzen en kan vermoeid raken, net als gewone spieren. En deze grenzen aan ons vermogen om aandacht te reguleren, worden steeds belangrijker. Want we worden steeds meer omgeven door technologie en apparaten die juist gemaakt zijn om onze aandacht te vragen. Denk maar aan de aanzuigende werking die de smartphone op velen van ons heeft…verslavende spelletjes of een dwingende pling van weer een nieuw bericht zijn niet gemakkelijk te negeren…Althans dat merk ik;-)

De nieuwe techniek zorgt er ook voor dat kinderen/ leerlingen steeds gemakkelijker en sneller vermaak vinden. Maar voor de voldoening die volgt uit iets nieuws leren, bijvoorbeeld op school, heb je meer geduld en toewijding nodig. Die beloning komt veel later…

Tja, en daar zit dan de grote uitdaging voor het onderwijs… Leerlingen moeten tijd en energie willen investeren in het leerproces en moeten actief alles om zich heen kunnen buitensluiten. En dan met name de dingen waar ze eigenlijk veel liever hun aandacht aan besteden, zoals een tablet of spelcomputer.

In de opvoeding, thuis en op school, geven we onze kinderen ‘wijze lessen’ mee waarbij zij kunnen groeien als mens. We leren ze bijvoorbeeld om door te zetten wanneer het even tegenzit…een volhardende houding opdoen en aannemen, je focussen op je doel. Daarbij speelt zelfregulatie een belangrijke rol. “Als je goed bent in zelfregulatie, bereik je sneller en succesvol dingen die het leven de moeite waard maken.” Zegt Matthew Crawford, schrijver van ‘De wereld buiten je hoofd‘ en onderzoeker aan de Universiteit van Virginia in een interview.

Hij geeft als tip voor een betere zelfregulatie een timer te zetten voor een bepaalde tijd waarin je je voorneemt je te concentreren op datgene wat je wilt doen/leren, totdat de timer afgaat. Je moet daarbij verleidingen kunnen weerstaan, zoals het checken van je app of e-mail. Daarvoor moet een ander moment ingepland worden. Het idee daarachter is, dat je jezelf verlost van de constante beslissingen die je moet maken: ‘zal ik nou wel of niet mijn apps lezen?’ En dat je die gedachte even uit je hoofd kunt zetten. Door te besluiten er NU niets mee te doen en er juist op een ander moment tijd voor te maken. Het is namelijk ongemerkt doodvermoeiend en niet vol te houden als je constant zelf die regulatie moet toepassen doordat die afleidingen steeds aanwezig zijn in je hoofd.

Aandachttraining op school

Hoe mooi past aandachttraining dus binnen het 21e eeuwse onderwijs?! We zeggen vaak dat leerlingen zich “beter moeten concentreren”, maar daarbij wordt er vaak vanuit gegaan dat ze dat ‘gewoon’ al kunnen. De vraag is of dat zo is. Of iedereen dat van nature heeft meekregen. Ik denk het niet… Maar gelukkig; concentreren kun je leren!

Kijk voor meer informatie over aandachttrainingen op www.relaxacademie.nl

Wat is zelfregulatie?

Zelfregulatie is het vermogen om goede keuzes te maken uit de eigen gedragsmogelijkheden en deze gedragingen zelf of samen met anderen te realiseren, evalueren en verbeteren. Vaardigheden die het zelfregulerend vermogen ondersteunen zijn:
* Het reguleren van gedachten, gevoelens, vermogens en gedrag.
* Het afstemmen. Dit is een belangrijke vaardigheid als het gaat om het samenwerken met de omgeving.
* Omgaan met feedback. Met jezelf reflecteren op feedback uit de omgeving.
(Bron: wij-leren.nl / Kessels & Smit, 2004)